‘De islam keert terug naar Europa, de cirkel wordt gesloten’

De islam keert terug naar Europa, de cirkel wordt gesloten, ziet schrijver Robert Kaplan.

Roemenië maakte van Robert Kaplan een ‘foreign correspondent’.

Zijn eerste verblijf, zegt de Amerikaanse journalist en schrijver, even over in Amsterdam, voelde als een reis terug in de tijd (‘het was of alle kleuren uit het landschap waren getrokken’) en leerde hem dat je om een goede journalist te zijn niet altijd de meute moet volgen. ‘Je moet er in je eentje op uit trekken en onderwerpen verslaan die niemand anders de moeite waard vindt.’

Toen hij begin jaren tachtig in Israël woonde, coverden honderden journalisten daar hetzelfde verhaal, zegt Kaplan. ‘Maar in 1981 op mijn reis naar Roemenië ontdekte ik dat niemand het verhaal volgde dat mij het belangrijkste leek van de tweede helft van de 20ste eeuw: de Koude Oorlog. En Roemenië was Ground Zero, het meest repressieve communistische regime van het Oostblok. Een straatarm land waar de Tweede Wereldoorlog nog niet voorbij was.’

Kaplan beschrijft zijn levenslange fascinatie en vele bezoeken aan Roemenië, voor en na de val van dictator Nicolae Ceausescu, in zijn laatste, meest persoonlijke boek, In Europe’s Shadow (Duister Europa). ‘Roemenië stamt af van zowel Rome als Griekenland. Het heeft een Latijnse taal en een Oosters-Orthodoxe religie. En het ligt op de scheidslijn van Centraal- en Oost-Europa. Ten noordwesten van de Karpaten heb je de oude Habsburgse wereld, de architectuur, de muziek, een soort precisie. Ten zuiden en oosten de erfenis van het Ottomaanse en het Byzantijnse Rijk, daar begint de Oriënt.’ En dat maakt van Roemenië een ideale plek om de geopolitiek te beschouwen.

U beschrijft Roemenië als een product van drie imperia: Oostenrijk-Hongarije, het Ottomaanse Rijk en Rusland. Tijdens uw bezoek in 2014, ten tijde van de Oekraïnecrisis, zag u er een nieuwe Koude Oorlog geboren worden.

‘Ik bespeurde in Roemenië angst voor een nieuw soort Russisch imperialisme, waarvoor de NAVO geen bescherming biedt. De militaire ingrepen in Oekraïne en de Krim waren een geval apart, want die gebieden zien de Russen als een integraal deel van Rusland. Maar in Oost-Europa pakken ze het anders aan, zei men. Een inmenging door subversieve activiteiten, inlichtingenoperaties, het opkopen van media via tussenpartijen. Maar Rusland zal Artikel 5 van de NAVO niet uittesten. Het wil geen sterke westerse reactie en nog meer sancties.’

Is Poetin uit op een Finlandisering van Oost-Europa, de vorming van een beschermingsring van zwakke, min of meer neutrale staten?

Poetin weet dat hij het Warschaupact niet kan doen herleven

‘Ja, dat is duidelijk. Poetin is slim, een voormalig inlichtingenman, maar hij heeft te maken met beperkingen. Hij weet dat hij het Warschaupact niet kan doen herleven. Dat is veel te duur om overeind te houden en leidde tot de instorting van de Sovjet-Unie. Hij wil, vanuit de legitieme veiligheidsbehoeftes van Rusland, dat natuurlijk vaak vanuit Europa is aangevallen, een klassieke bufferzone creëren in Centraal- en Oost-Europa. En dat doet hij door belangen te nemen en infrastructuur te bouwen, zoals gaspijpleidingen, waarmee de Oost-Europese NAVO-landen een soort ambigue tussenzone worden.’

Wat moet Europa’s antwoord zijn?

Europa is uitgevonden door de islam
© Jiri Buller

‘Tegendruk geven. We moeten landen als Polen, Slowakije, Hongarije en Roemenië verdedigen. Het zijn lidstaten van de NAVO en de EU. Maar het feit dat bijvoorbeeld de Hongaarse premier Victor Orbán zich gedraagt of Moskou voor hem belangrijker is dan Brussel, is een indicatie van de verzwakking van de EU. Als de EU nog even sterk was als 15 jaar geleden zou Orban heel andere afwegingen maken. Hij was ooit een liberaal, hij is niet om ideologische maar om opportunistische redenen naar rechts gegaan, richting nationalisme en Poetinisme. Dat is op zichzelf al een teken van het afbladderend gezag van de EU, van het onvermogen ook in spirituele zin te expanderen.’

Kaplan staat bekend als voorstander van ‘offensief realisme’. In 2001 was hij adviseur van president Bush bij de inval in Irak, een besluit dat hij daarna diep betreurde. Mede door het debacle in Irak besloot president Obama lang niet en later slechts beperkt in te grijpen in Syrië. Had dat niet anders gemoeten?

‘Dat kun je nooit weten. Kijk, de VS wierpen een compleet regime omver in Irak, intervenieerden een beetje in Libië en deden niets in Syrië. Drie soorten beleid, maar het resultaat was hetzelfde: chaos en anarchie. Wat toont dat aan? Dat al deze regimes zo totalitair waren dat er geen zachte landing mogelijk was, wat het westerse beleid ook zou zijn geweest. Tussen de leider aan de top en de stam en familie onderaan bestonden geen tussenlagen van overheid of civil society die wat voorstelden. Als de leider valt, blijft er niets over.’

U schrijft dat de oorlog in Syrië te wijten is aan het Ottomaanse Rijk.

‘Ja, het Midden-Oosten heeft na 100 jaar nog geen antwoord gevonden op de ondergang van het Ottomaanse Rijk. Want of je nu Jood was of Arabier, sjiiet of soenniet, het maakte niet uit, interne grenzen deden er niet toe, je was allemaal onderdaan van de sultan. Sinds de ineenstorting van het rijk gaat alles in het Midden-Oosten mis. En waarom? Omdat er tijdens het Ottomaanse bewind nauwelijks instituties werden gebouwd. Zo is het zaad geplant voor alles wat de afgelopen eeuw is gebeurd.’

Zoals de vluchtelingencrisis. Ziet u daarvoor een oplossing?

Schrijver over geopolitiek

Robert Kaplan (New York 1952) is een Amerikaans journalist en schrijver op het gebied van geopolitiek en veiligheid. Werd beroemd met Balkan Ghosts, het boek dat president Clinton weerhield van ingrijpen in de oorlog in voormalig Joegoslavië. Hij schreef voor alle grote Amerikaanse kranten, over Afghanistan, Irak en andere mislukte staten. Omstreden vanwege vermeend geografisch determinisme, oriëntalisme en beschavingsdenken. Is tegenwoordig als senior fellow verbonden aan de denktank Center for a New American Security.

‘Het vluchtelingenprobleem zal niet verdwijnen. Het Midden-Oosten blijft instabiel. Door de ineenstorting van de totalitaire regimes zullen we voortdurend oorlog en chaos hebben. Zelfs als de oorlog in Syrië afzwakt, zal zo’n land niet zomaar zijn herbouwd. Mensen blijven vertrekken, misschien wel massaler dan nu, omdat het veiliger zal zijn om te gaan. En hoe groter de welkomstmat die je voor ze neerlegt, hoe meer vluchtelingen je krijgt. Angela Merkel laat een miljoen mensen binnen, let’s go!

‘De landen op de Balkan zijn het kwetsbaarst, omdat de Balkan de natuurlijke toegangspoort naar Europa is. En ze zijn armer, zwakker en fragieler dan de rest van de EU. Niet alleen Servië of Bulgarije, zelfs Griekenland en ook Turkije. De enige manier waarop Europa greep kan krijgen op dit probleem is door heel veel geld te steken in de Balkan, om de vluchtelingen daar te houden. Een Marshallplan van het rijke deel van Europa voor dit arme deel.’

Voor de toekomst van Europa grijpt Kaplan terug naar het verleden. Hij stelt zich voor dat de EU kan uitgroeien tot een opvolger van het Habsburgse Rijk. ‘Dat was een multinationale staat waarin humanisme, tolerantie en de rechten van minderheden, binnen de beperkingen van de tijd, centraal stonden. Het was gebaseerd op een vorm van patriottisme die uitsteeg boven etniciteit, een patriottisme voor de keizer. Trouw zijn aan de keizer stond boven alleen maar Pool, Hongaar of Italiaan zijn. Het had bijna iets postmoderns.’

Trouw zijn aan de keizer stond boven alleen maar Pool, Hongaar of Italiaan zijn. Het had bijna iets postmoderns

Zit daar een les in voor de huidige Europese leiders?

‘Europese leiders als Angela Merkel kunnen geen Frederik de Grote of Bismarck meer zijn, willen dat ook niet, maar ze kunnen misschien een Metternich zijn. Prins Klemens von Metternich hield in de 19de eeuw het multinationale Habsburgse Rijk bijeen. Hij was een man van het compromis, van manoeuvreren in beperkingen. Een Duitser uit het Rijnland, Frans opgevoed, was hij zelf multinationaal. Metternich vond nationalisme reactionair en gevaarlijk voor zijn veelvolkerenstaat. Maar hij hoefde geen rekening te houden met verkiezingen. Merkel is afhankelijk van haar kiezers.’

Het Habsburgse Rijk viel uiteen, niet het minst door het nationalisme. Dat kan de EU ook gebeuren.

‘Ik verwacht dat niet, omdat er geen alternatief is voor de EU. Ik denk wel dat we naar een andere kaart van Europa toegaan, een neomiddeleeuwse kaart. Tijdens de Koude Oorlog was de kaart simpel, oost en west, zwart en wit. Daarna werd hij egaal grijs, een verenigd Europa van Portugal tot de Zwarte Zee. Nu ontwikkelt zich een veel complexere, meerkleurige kaart, die lijkt op het Europa van de late Middeleeuwen en vroeg-moderne tijd: met opkomende stadstaten, regionale coalities, oude natiestaten, landen met en zonder de euro, binnen en buiten Schengen, diverse ontwikkelingssnelheden. Maar er is op die kaart nog steeds plaats voor de EU. Een eenheid aan de top die de complexiteit en diversiteit hopelijk een vreedzame samenhang geeft.’

Geopolitiek is zo’n neomiddeleeuws Europa natuurlijk zwak.

‘Ja, maar ik geloof niet dat jullie in Europa je problemen zouden willen ruilen met die van Rusland of China. Rusland is in essentie een zwakke staat die een Joegoslavië Light kan worden. En China heeft enorme interne problemen: de economische situatie is ernstiger dan die van Europa, die 6,5 procent groei is een leugen, het land is niet democratisch, het heeft grote etnische conflicten. Alle macht is relatief. Europa verzwakt in absolute termen, maar Rusland en China zullen de komende decennia nog veel meer verzwakken. Zelfs de VS gaan achteruit, alleen langzamer, dankzij een nog steeds gezonde groei.’

Maar Europa kampt volgens sommigen met islamisering.

‘Europa is uitgevonden door de islam! Europa was van oorsprong de wereld van de Middellandse Zee, zowel de noord- als de zuidkust, het Mare Nostrum van de Romeinen. Maar toen de islamitische Arabische legers in de 7de en 8ste eeuw Noord-Afrika veroverden werd het zuiden afgesneden. Europa is toen als het ware noordwaarts verschoven en kwam gelijk te staan met christenheid, een term die verwees naar een cultuur en manier van denken die werd afgezet tegen de islam, een gevoel dat culmineerde in de kruistochten.

‘Zonder de islam zou het hele idee van Europa niet bestaan. Het kwam voort uit dat begrip christenheid en daarmee uit de tegenstelling met de islam, die dichtbij was, vreemd, bedreigend. En wat zien we nu? De islam keert terug naar Europa, in de vorm van vluchtelingen en migranten. En dat is historisch bezien niet ongewoon, het is als een cirkel die wordt gesloten. Europa wordt herenigd met Noord-Afrika en het Nabije Oosten.’

Maar waar blijft die christenheid dan, of de moderne equivalent daarvan? Want Europa zal door die migratie ingrijpend veranderen.

‘Je kunt in de geschiedenis nooit terug, je moet vooruit. Net zoals bij eerdere volksverhuizingen zal uit alle strijd en conflicten uiteindelijk iets nieuws geboren worden, een kosmopolitische beschaving die zijn Europese karakter zal hebben behouden, maar wel mensen uit andere religies en culturen kan incorporeren. Mensen mogen trots zijn op hun religie of etnische groep, als het maar geen invloed heeft op de individuele rechten van anderen.’

Onbeperkte toegang?

Probeer nu geheel gratis via web, mobiel en apps


  • Alles van de Volkskrant
  • Stel uw Volkskrant samen
  • Deel favoriete artikelen
  • De mooiste fotografie

Gratis proberen

vk-digitaal image

https://pay.blendle.com/client/hub-6f411fcd8f.html#&locale=nl_NL&provider_uid=vkn&frame_id=pwb-hub-1&referer=http%3A%2F%2Fwww.volkskrant.nl%2Fbuitenland%2Feuropa-is-uitgevonden-door-de-islam~a4265929%2F%3Futm_source%3Dfacebook%26utm_medium%3Dsocial%26utm_campaign%3Dshared%2520content%26utm_content%3Dpaid%26hash%3D6710dfce6f21cbdbbde7a319e140b2bcfa6213e7https://pay.blendle.com/client/frame-593f7897e7.html#&name=notification&frame_id=pwb-notification-1&referer=http%3A%2F%2Fwww.volkskrant.nl%2Fbuitenland%2Feuropa-is-uitgevonden-door-de-islam~a4265929%2F%3Futm_source%3Dfacebook%26utm_medium%3Dsocial%26utm_campaign%3Dshared%2520content%26utm_content%3Dpaid%26hash%3D6710dfce6f21cbdbbde7a319e140b2bcfa6213e7https://caps.volkskrant.nl/service/web/check/authenticated?xdm_e=http%3A%2F%2Fwww.volkskrant.nl&xdm_c=default4057&xdm_p=1

Advertisements

Published by

Jakob_EGO

Jorn Jakob Albert Boor. (36) Ik heb mijn leven lang menselijke interactie, tegenstellingen en tegenstrijdigheden geobserveerd en hieruit een conclusie getrokken. Theorie, ervaring en ondersteuning vanuit de vele verscheidene vriendschappen en gebeurtenissen hebben het mogelijk gemaakt tot de kern van het menselijk bestaan en evolutie van het bewustzijn op individueel en collectieve zingeving en progressie. De verschillende specialisaties, hierarchische levels van behoeften (egoisme) en non verbale en verbale intentie's en communicatie eigenschappen (egocentrisch) zijn een fundamentele doelstelling en persoonlijke ontwikkeling die ik graag wil delen en ten dienste wil stellen zodat het de creatie en evolutie van ons natuurlijke zijnsvorm transcends in het geestelijke/spirituele zijnsvorm in ons aller belang en zoals het gedetaileerd in allerlei verscheidene historische takken van sport is benoemd en vastgelegd op feiten en profetisch onderbouwde geschriften. wijsheden en legacies. Defragmentatie van deze inzet, inzichten, kennis en opofferingen ten behoeve van ons aller belang en bestaansrecht. Via het informeren en verzamelen van kennis verwacht ik de chaos en verbroken connectie's weer samen te brengen en hiermee de macht over vrede, begrip, diversiteit en samenwerkings verbanden naar een resonerende en gebalanceerde bestaansrechtelijke fundering terug te brengen en mijzelf en mijn service van toegevoegde waarde te laten zijn. Vanuit mijn eigen ervarings deskundigheid en relatieve overzichten op globaal niveau. Creativiteit. Spontaniteit en Probleemoplossende eigenschappen en de bij behorende communicatieve vaardigheden zouden het varkentje moeten wassen. UNESCO onderschrijft een groot deel van de conclusie en bestaansrecht van deze theorie/evolutie model en symboliek voortgebracht via de grootheden en culturen en eerder bestaansvormen uit het verleden. Dit is de finishing touch en de start van een nieuw begin met rust. vrede en creatieve ontwikkelingen en rechtvaardige basis berustende op eenwording en ware identiteit van de mensheid. De overwinning welke onze wederzijdse verantwoordelijkheid in alle facetten van het bestaan vrijheid en zijn bevierd zal worden! # Het zal geschieden. # Mijn thuis is waar liefde zegeviert # Huis van Jakob / Rechtvaardigheid # Jakob 's Ladder / Vigilant. .. http://jornboor.blogspot.nl https://jakobinfo.wordpress.com @Jakob_EGO "Oil To The Fire Submitted In Respect For The Sacred Dance On Infinity. "

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s